Burak cukrowy jest najbardziej cenną roślina okopową, bardzo dobrze wpływa na rośliny w płodozmianie oraz pozostawia stanowisko w dobrej kulturze. Jest surowcem do produkcji cukru, który dalej jest wykorzystywany w przemyśle spożywczym, paliwowym, farmaceutycznym oraz kosmetycznym. Podczas przerobu buraków na cukier powstają produkty uboczne i odpady, które dalej są zagospodarowywane – ogonki buraczane, wysłodki, błoto defekosaturacyjne (wapno defekacyjne) oraz melasa.

Polska w wielkości produkcji buraka cukrowego w Europie zajmuje trzecie miejsce. Zasiewy burakiem są uzależnione od lokalizacji przemysłu cukrowniczego. Spadek liczby cukrowni w Polsce przyczynił się do obniżenia udziału burka cukrowego w krajowej strukturze zasiewów. Od kilku lat następuje restrukturyzacja tego przemysłu, gospodarstwa uprawiające tę roślinę się powiększają, a technologia uprawy jest udoskonalana. Proces technologiczny przerobu buraków w cukier składa się z kilku etapów, zaczynając od przywozu buraków do cukrowni, płukania i mycia, krojenia w paski, dyfuzji, defekcji czyli oczyszczania soku buraczanego. Następnie prowadzi się saturację i filtrację, aby sok zrzedł. Zagęszczanie soku jest kolejnym etapem, prowadzącym do powstawania soku gęstego – roztworu nasyconego, następnie roztworu przesyconego oraz zapoczątkowania krystalizacji.

Wapno cukrownicze powstaje na etapie defekcji soku buraczanego. Prowadzi się ją na mokro, wprowadzając Ca(OH)2 w postaci mleka wapiennego, lub na sucho wprowadzając CaO, który reaguje z wodą soku dyfuzyjnego dając wodorotlenek wapnia. Urządzenia, w których odkaża się sok, są wyposażone w mieszadła i półki aby uniknąć osadzania się na dnie zawiesiny Ca(OH)2. Wapno defekacyjne po przejściu przez prasy filtracyjne zawiera ok. 70 % suchej masy. Składa się w 12% z materii organicznej, zawiera  0,4% N, 1,1% P2O5, 0,1% K2O, 1,2% MgO oraz wapń w postaci węglanu wapnia w ilości koło 30% CaO. Jest cennym źródłem mikroelementów. Wapno defekacyjne wg Rozporządzenia Ministra Gospodarki jest wapnem pochodzącym z produkcji ubocznej o odmianie od 06 do 09.

Wymagania buraka cukrowego w stosunku do pH są wysokie, ponieważ są roślinami o małej tolerancji na zakwaszona glebę, odpowiedni odczyn to 6-7. Wapnowanie powinno się przeprowadzić wapnem w postaci węglanowej (węglanem wapnia, dolomitem), można także wykorzystać do tego wapno defekacyjne.

Opracowanie: Agata Żmuda


Na podstawie:

  1. Ziobrowski. 1985. Technologia przemysłu spożywczegoWrocław (2): 237-256.
  2. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 8 września 2010 r. w sprawie sposobu pakowania nawozów mineralnych, umieszczania informacji o składnikach nawozowych na tych opakowaniach, sposobu badania nawozów mineralnych oraz typów wapna nawozowego (Dz. U. Nr 183, poz. 1229 z dn. 01.10.2010 r.).
  3. http://www.bartens.pl/fileadmin/Bartens_pdf/Burak_pdf/s-18-21-BC4-2016.pdf

Przeczytaj także

Stacje meteo w rolnictwie

Dzięki stacjom pogodowym wykorzystywanym w rolnictwie, rolnik może monitorować swoje uprawy i minimalizować ryzyko wystąpienia chorób. Znajomość pogody…

Czytaj więcej

Dodaj komentarz